Άγιος Νικόλαος ο Θαλασσινός

Το χαρακτηριστικό κατάλευκο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στην είσοδο του λιμανιού της Αίγινας. Χτίσθηκε τον 14ο αιώνα πάνω στα βράχια των αρχαίων προστατευτικών πύργων της εισόδου του παλαιού λιμανιού. Είναι ένα από τα πιο σημαντικά θρησκευτικά μνημεία του νησιού, αφιερωμένο στον προστάτη των ναυτικών, Άγιο Νικόλαο, και όχι μόνο… Η παράδοση θέλει να είναι σχεδιασμένος και φτιαγμένος από Παριανούς μαστόρους, κάτι που εξηγεί και την αρχιτεκτονική του. Αναφορές στο κτίσμα κάνουν οι J. Giraud στα 1673 και ο Chandler στα 1765. Το 1805 ο Dodwell αναφέρει πως το λιμάνι ονομαζόταν «Άγιος Νικόλαος» εξαιτίας του ναού. Αναφέρεται επίσης ότι ο ναός κτίστηκε πάνω στα θεμέλια αρχαίου πύργου που υπήρχε στην είσοδο του λιμανιού. Αντίστοιχος πύργος υπήρχε και στην απέναντι πλευρά.

Στα 1819 οι πρόκριτοι του νησιού είχαν περιορίσει μέσα στον ναό το Χατζή Ζέρβα, ύποπτο για πανούκλα και του έστελναν τροφή με καΐκι, ενώ τα ρούχα και τα κλινοσκεπάσματά του τα βουτούσαν στη θάλασσα για απολύμανση. Στα χρόνια της επανάστασης του 1821 στο ναΰδριο λειτουργούσαν πρόσφυγες ιερείς επικεφαλείς της μεγάλης κοινότητας των Ψαριανών προσφύγων που είχαν καταφύγει στην Αίγινα μετά την καταστροφή το 1822 του νησιού τους. Οι ίδιοι οι Ψαριανοί αποφασίζουν, μετά από πρόσκρουση στο λιμάνι της Αίγινας ενός πλοιαρίου της εποχής εξαιτίας θαλασσοταραχής, να τοποθετήσουν φανό στον τρούλο της εκκλησίας. Για το λόγο αυτό έδωσαν τα απαιτούμενα χρήματα στον εφημερεύοντα ιερέα ώστε να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Είναι το πρώτο φανάρι που τοποθετείται με έξοδα των Ψαριανών πλοιάρχων: Νικόλαου Χ’ Αλεξανδρή, Κ. Κανάρη, Α. Κεφάλα, Α. Ανδρουλή, Κ.Χ΄Γ. Κοτζιά, Ιω. Χ΄Αλεξανδρή, Γ. Βαλέτη, Κ.Νικόδημο. Αργότερα ο Ιωάννης Καποδίστριας τοποθέτησε στο λιμάνι τον πρώτο φανό του ελεύθερου Ελληνικού Κράτους.

Το 1905 ο Δήμαρχος του νησιού διαμόρφωσε το γύρω χώρο και κατασκεύασε ασφαλή πρόσβαση σε αυτό, βαθαίνοντας παράλληλα και το λιμάνι. Αποτέλεσμα αυτών των παρεμβάσεων είναι η μικρή προβλήτα ως τον Άγιο Νικόλαο γρήγορα να εξελιχθεί σε αγαπημένο τόπο περιπάτου και ρεμβασμού. Για πολλές δεκαετίες στο γύρω χώρο λειτουργούσε ένα μικρό «κέντρο» ψυχαγωγίας, το οποίο αναφέρεται και στα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής. Στην Κατοχή και εξαιτίας των βομβαρδισμών ο μώλος του Αγίου Νικολάου καταστράφηκε και στη συνέχεια τον κατέλαβαν οι Γερμανοί και αχρήστευσαν το ξωκλήσι, οπότε η εικόνα του Αγίου μεταφέρθηκε στην ενοριακή εκκλησία, για να γυρίσει πάλι στη θέση της μετά την απελευθέρωση. Οι παλαιοί Αιγινήτες αποκαλούσαν το χώρο ως «κόρτε» για το λόγο ότι εκεί αναπτύσσονταν πολλά φλερτ και ήταν τόπος συναντήσεων αρκετών ερωτευμένων.

Χτισμένος σε παραδοσιακό αρχιτεκτονικό στυλ, ο ναός εντυπωσιάζει με την απλότητα και την ιερότητά του. Το εσωτερικό του κοσμείται με όμορφες αγιογραφίες και τοιχογραφίες, που αφηγούνται σκηνές από τη ζωή και τα θαύματα του Αγίου Νικολάου. Η γαλήνια ατμόσφαιρα του ναού προσφέρει ένα ήσυχο καταφύγιο για προσευχή και περισυλλογή. Κάθε χρόνο, στις 6 Δεκεμβρίου, γιορτάζεται με λαμπρότητα η εορτή του Αγίου Νικολάου, προσελκύοντας πλήθος πιστών από όλη την Ελλάδα. Η λιτανεία της εικόνας του Αγίου στους δρόμους της Αίγινας είναι ένα από τα κορυφαία γεγονότα της γιορτής, γεμάτο κατάνυξη και σεβασμό.

Ο Άγιος Νικόλαος ο Θαλασσινός είναι περισσότερο από ένας ναός· είναι ένας ζωντανός θρησκευτικός τόπος που συνδέει τους ανθρώπους με την παράδοση και την πίστη τους, προσφέροντας παρηγοριά και ελπίδα σε κάθε ναυτικό και ταξιδιώτη που τον επισκέπτεται.