Το Φιστίκι Αιγίνης και η ιστορία του.
Το 1996 το “Φιστίκι Αιγίνης” καταχωρήθηκε ως προϊόν ΠΟΠ στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε.
Ποια όμως είναι η ιστορία του καταπληκτικού καρπού και πώς συνδέθηκε με το νησί της Αίγινας;
Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα δεν ήταν ξεκαθαρισμένη η καταγωγή της φιστικιάς.
Στο τέλος όμως του 19ου αιώνα, Ευρωπαίοι Βοτανικοί, μετά από επίσκεψή τους στη Μέση Ανατολή, παρατήρησαν πάρα πολλές καλλιέργειες φιστικιάς κι έτσι αποφάνθηκαν ότι πατρίδα της φιστικιάς ήταν η Συρία, η Τουρκία και η Μεσοποταμία.
Το 1929-1930 όμως Ρώσοι Βοτανικοί που επισκέφθηκαν την Κεντρική Ασία, βρήκαν τη φιστικιά να φύεται μη καλλιεργημένη (άγρια) σε αχανείς εκτάσεις ορεινές και πεδινές στο Βόρειο Ιράν, στο Βόρειο Αφγανιστάν, στο Νότιο Τουρκμενιστάν, στο Ανατολικό Ουζμπεκιστάν, στο Τατζικιστάν και στο Κυρκιστάν, σχηματίζοντας έναν τύπο δασώδους στέπας.
Έτσι, ανακαλύφθηκε πως η Κεντρική Ασία ήταν ο τόπος καταγωγής της άγριας φιστικιάς.
Το 1838 ο Γάλλος φυσιοδίφης Bory de Saint Vincent ανέφερε πως είδε δέντρα με φιστικιές στη Φυγαλία και στην Πύλο.
Το 1856 φιστικιές παρατηρήθηκαν μεμονωμένα δέντρα και στη Ζάκυνθο.
Το 1860 ο εισαγωγέας της βιομηχανίας της σοκολάτας Δ. Παυλίδης εγκατέστησε το πρώτο οργανωμένο δενδροκομείο φιστικιάς στο κτήμα του στο Ψυχικό.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η φιστικιά άρχισε να εξαπλώνεται σε όλη την Ελλάδα.
Ο πρώτος οργανωμένος φιστικιώνας εγκαταστάθηκε στην Αίγινα.
Το 1896 ο πρώτος οργανωμένος φιστικιώνας εγκαταστάθηκε στην Αίγινα από τον Νικόλαο Περόγλου, στη θέση Αγ. Ειρήνη – Λίμπονες, κοντά στη θάλασσα.
Ο κύριος Περόγλου είχε αγοράσει μια έκταση 20 περίπου στρεμμάτων στο οποίο φύτεψε πολλές φιστικιές αλλά και άλλα δεντρα.
Το φτωχό έδαφος και η κοντινή του απόσταση με τη θάλασσα, δεν ευνόησαν την ανάπτυξη των διαφόρων ειδών με μια εξαίρεση, τη φιστικιά. Τότε αντικατέστησε όλα τα άλλα δέντρα με φιστικιές.
Η φιστικιά αναπτυσσόταν πολύ αργά. Όταν τα δένδρα έφτασαν σε μια ηλικία 12-15 ετών, ο κύριος Περόγλου διαπίστωσε πως η φιστικιά ήταν ένα δένδρο με λίγες απαιτήσεις και ότι ο καρπός της είχε υψηλή τιμή.
Το ξηρό φιστίκι τότε πουλιόταν 3-4 δραχμές η οκά, ενώ το ψωμί είχε 75 λεπτά.
Διαπίστωσε πως το κλίμα και το έδαφος της Αίγινας ήταν κατάλληλο για την ανάπτυξη του φιστικόδεντρου.
Τότε ήταν που πήρε την απόφαση να διαδώσει την καλλιέργεια της φιστικιάς.
Το 1916 δημοσίευσε μάλιστα κι ένα μικρό βιβλίο με τίτλο «Η φιστικιά», στο οποίο περιγράφει όλες τις καλλιεργητικές φροντίδες για το δένδρο.
Προέτρεπε τους Αιγινήτες να φυτέψουν φιστικιές, μοίραζε εμβόλια από τα καλύτερά του δένδρα και όταν ήθελε να κάνει ένα δώρο, χάριζε ένα δενδρύλλιο φιστικιάς.
Δύο τέτοια δέντρα, δώρα του Περόγλου, υπάρχουν ακόμη στην πόλη της Αίγινας.
Τη δεκαετία του 1920 η δεντροφύτευση της φιστικιάς στην Αίγινα συνέχισε να επεκτείνεται και η ζήτηση ήταν τόσο μεγάλη που οι Αιγινήτες προμηθεύονταν δέντρα από Αττική και Πελοπόννησο.
Το πρώτο μεγάλο εμπορικό φυτώριο στην Αίγινα εγκαταστάθηκε από τον Γεώργιο Φορτούνα το 1925 ο οποίος συνέβαλε στη διάδοση των δέντρων της φιστικιάς στο νησί.
Λίγο αργότερα, άλλη μια οικογένεια, η Οικογένεια Χαϊμαντά ασχολήθηκε με τα φυτώρια της φιστικιάς πάνω από 60 χρόνια.
Φυτώρια φιστικιάς εγκατέστησαν και πολλοί άλλοι κτηματίες. Με τα δενδρύλλια που παρήγαγαν συμπλήρωναν κατ’ αρχήν τις ανάγκες του κτήματός τους, ταυτόχρονα όμως πουλούσαν και σε άλλους.
Το 1996 το “Φιστίκι Αιγίνης” καταχωρήθηκε ως προϊόν ΠΟΠ στην επίσημη εφημερίδα της Ε.Ε.
Ο θεσμός των προϊόντων ΠΟΠ είναι μία απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσής (ΕΕ) για την προστασία ονομαστών προϊόντων συγκεκριμένης περιοχής, τα οποία πλήττονται από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η ένταξη του φιστικιού Αιγίνης στα προϊόντα ΠΟΠ έγινε κατ’ εφαρμογή του Π.Δ. 81/19.3.1993, ύστερα από αίτηση που κατέθεσε ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αίγινας, μετά από ενημέρωση και πρόταση της Διεύθυνσης Γεωργίας Πειραιά. Την ευθύνη από πλευράς Διεύθυνσης Γεωργίας είχε ο τοπικός γεωπόνος Αριστοτέλης Τέκος και την μελέτη, οικονομική και σκοπιμότητας, έκανε ο γεωπόνος Μιχάλης Μουτσάτσος.
Σύμφωνα με την μελέτη, ο λόγος για τους οποίους το φιστίκι Αιγίνης εντάχτηκε στα προϊόντα ΠΟΠ είναι:
α) Το φιστίκι Αιγίνης είναι προϊόν συγκεκριμένης περιοχής, όπως αποδεικνύεται από την πανελλήνια φήμη του και την σύνδεση του ονόματος του με την Αίγινα.
β) Το φιστίκι Αιγίνης, λόγω ενός σπάνιου συνδυασμού παραγόντων, έχει ιδιαίτερη γεύση, που το έχει καταστήσει διάσημο.
γ) Η καλλιέργεια της φιστικιάς μαζί με άλλους παράγοντες έχει συγκρατήσει τον πληθυσμό της Αίγινας και δεν παρατηρείται η τάση ερήμωσης της επαρχίας.
Το 1947 ιδρύθηκε ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αίγινας.
Το 1975 ο Συνεταιρισμός Φιστικοπαραγωγών δημιούργησε τον Kλάδο των Φιστικοπαραγωγών.
Στη Γενική Συνέλευση της 18-08-1996 τροποποιείται η επωνυμία του εις «Αγροτικό Συνεταιρισμό Φιστικοπαραγωγών Αίγινας».
Πηγή πληροφοριών: http://pistaches.eu
Διατροφικά, το φιστίκι Αιγίνης θεωρείται υπερτροφή.
Υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς λόγω της L-αργινίνης που έχει την ιδιότητα να βελτιώνει την ελαστικότητα των αρτηριών ενώ ταυτόχρονα μειώνει τον κίνδυνο για πιθανώς θανατηφόρους θρόμβους στο αίμα.
Τα φιστίκια Αιγίνης, υποστηρίζουν ένα υγιές νευρικό σύστημα λόγω της βιταμίνης Β6, που απαιτείται από το σώμα για να απορροφήσει τα αμινοξέα. Η βιταμίνη Β6 είναι επίσης σημαντική επειδή δημιουργεί μυελίνη, το περίβλημα που περιβάλλει τις νευρικές ίνες.
Τα φιστίκια Αιγίνης μπορούν να βοηθήσουν επειδή περιέχουν λουτεΐνη και ζεαξανθίνη. Αυτά τα καροτενοειδή λειτουργούν σαν αντιοξειδωτικά, προστατεύοντας τους ιστούς του σώματός σας από τη ζημία που προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες. Αυτό οδηγεί σε μια συνολική μείωση της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Αξίζει να τα εντάξετε στη διατροφή σας και να ακόμη καλύτερα να επισκεφθείτε το νησί και να τα απολαύσετε ολόφρεσκα.
Το 13ο Φεστιβάλ Φιστικιού είναι από μόνο του ένας σοβαρός λόγος να επισκεφτείτε το υπέροχο νησί της Αίγινας.
Σας περιμένουμε!
